Cụ Đoàn Tử Quang đi thi 21 lần, năm 82 tuổi mới đỗ cử nhân. (Ảnh tư liệu)
1. Trong lịch sử thi cử VIệt Nam, có người 21 lần đi thi, đến năm 82 tuổi mới đậu cử nhân, đó là ai?
- A
Vũ Đình Thự
- B
Đoàn Tử Quang
Đoàn Tử Quang (1818-1928) được xem là người cao tuổi thứ hai đỗ cử nhân trong lịch sử khoa bảng Việt Nam, khi đã 82 tuổi.
- C
Phan Bội Châu
- D
Nguyễn Xuân Chính
2. Đoàn Tử Quang quê ở đâu?
- A
Hà Tĩnh
Đoàn Tử Quang quê ở làng Phụng Đạt, xã Phụng Công, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh (nay thuộc xã Đức Lạc, Đức Thọ, Hà Tĩnh). Mồ côi cha từ nhỏ, Đoàn Tử Quang lớn lên dưới sự dạy bảo của người mẹ. Từ nhỏ, Đoàn Tử Quang được mẹ khuyến khích học hành, theo đuổi khoa cử để lập công danh nên ông chăm chỉ học tập. Dù vậy, như câu thành ngữ “học tài thi phận”, ông thi nhiều lần mà không đỗ.
- B
Nghệ An
- C
Thanh Hóa
- D
Hải Dương
3. Đoàn Tử Quang đỗ tú tài năm bao nhiêu tuổi?
- A
47
- B
49
Mãi tới năm 49 tuổi, Đoàn Tử Quang mới lần đầu tiên thi đỗ tú tài và cũng chỉ đỗ tú tài lần thứ hai khi ông 66 tuổi. Trước khi đậu cử nhân năm 82 tuổi, ông đã đi thi 21 lần. Vào Khoa thi Canh Tý năm 1900, Đoàn Tử Quang không định đi thi, vì tuổi quá cao, nhưng do khoa ấy làng ông không có thí sinh nào dự thi nên các vị chức sắc của làng động viên ông đi. Năm ấy, vợ cả ông vừa mất, ba con trai của ông không được dự thi theo luật "đoạn tang" (đang có tang cha, mẹ không được đi thi). Không thuyết phục được ông, các chức sắc phải đến khuyên nhủ bà Lê Thị Nậm là mẹ của Đoàn Tử Quang (khi đó gần 100 tuổi) hối thúc. Vốn là người hiếu nghĩa, ông tuân lời mẹ, lều chõng đến trường thi. Qua bốn kỳ thi, Đoàn Tử Quang đạt kết quả hai ưu, hai thứ.
- C
51
- D
53
4. Làm bài xuất sắc ở Khoa thi Canh Tý, vì sao Đoàn Tử Quang vẫn không được xếp Á nguyên?
- A
Chữ xấu
- B
Phạm trường quy
Khi xét trong quyển, nơi cộng các chỗ tẩy xóa, theo quy định thí sinh phải viết ba chữ “cộng quyển nội” rồi mới được kê ra từng lỗi, thì Đoàn Tử Quang lại không viết. Lỗi này là lỗi phạm trường quy, theo luật phải đánh hỏng, song quan chánh chủ khảo cảm phục chí học hành bền bỉ hiếm có xưa nay nên đã làm tờ tấu về triều xin cho ông đỗ, nhưng chỉ xếp thứ 29 trong 30 người.
- C
Tuổi cao sức yếu
- D
Không có ý ra làm quan
5. Khoa thi Canh Tý năm 1900, ai đỗ thủ khoa?
- A
Huỳnh Thúc Kháng
- B
Phan Châu Trinh
- C
Phan Thúc Duyện
- D
Phan Bội Châu
Người đỗ đầu khoa thi năm Canh Tý (1900) – chí sĩ Phan Bội Châu có câu đối tặng “cụ sĩ tử” Đoàn Tử Quang, rằng: “Xảo thật trời kia, xảo thật nguyệt kia, hẵng đem mùi cay đắng thử khách tài hoa, đã toan phụ tám mươi năm nợ nần thư kiếm/ Lạ thay người ấy, sướng thay người ấy, muốn ôm mớ văn chương về trả tạo hóa, mà lại xem muôn ngàn dặm cái phong vân”.
6. Theo quy định ở triều nhà Nguyễn, quan viên tới bao nhiêu tuổi sẽ về trí sĩ?
- A
55
- B
60
- C
65
Theo quy định ở triều nhà Nguyễn, các quan viên tới tuổi 65 sẽ về trí sĩ. Song để đền đáp và khuyến khích ý chí và nghị lực phi thường của Đoàn Tử Quang, triều đình đặc cách bổ dụng làm quan. Ông được cử làm Huấn đạo Hương Sơn, rồi huấn đạo Can
- D
70
7. Đoàn Tử Quang làm quan được mấy năm thì xin về trí sĩ?
- A
3
Đến tuổi 85, Đoàn Tử Quang xin về trí sĩ sau 3 năm gắn bó với chức Huấn đạo (trông nom việc học) để phụng dưỡng mẹ già khi ấy trên 100 tuổi. Năm ông 106 tuổi - triều đình phong Đoàn Tử Quang chức Hàn lâm viện thị độc.
- B
4
- C
5
- D
6
8. Đoàn Tử Quang thọ bao nhiêu tuổi?
- A
108
- B
110
Ngày 7/2 năm Mậu Thìn (1928), ông qua đời khi đã 110 tuổi. Cuộc đời cử nhân Đoàn Tử Quang được đánh giá là hiếm có.
- C
112
- D
114
9. Đoàn Tử Quang đã sống qua mấy đời vua Nguyễn?
- A
10
- B
11
- C
12
- D
13
Ông sống qua suốt 13 đời vua Nguyễn từ Gia Long cho đến Bảo Đại, từng chứng kiến biết bao thăng trầm của vận nước. Ông cũng là một trong những sĩ tử hiếm có và thú vị nhất trong lịch sử khoa bảng thời phong kiến.

Chùa Đồng còn có tên Thiên Trúc tự (chùa Cõi Phật) nằm ở đỉnh cao nhất dãy Yên Tử, ở độ cao 1.068m so với mực nước biển. Đây là ngôi chùa trên đỉnh núi được làm bằng đồng lớn nhất Châu Á.
Chùa đã được trùng tu, tôn tạo nhiều lần, đến ngày 3.6.2006 dưới sự chủ trì của Tiến sĩ Phật học,
Theo đó, chùa đã được các nghệ nhân nổi tiếng đúc đồng ở Ý Yên, Nam Định thực hiện, đúc theo nguyên mẫu của chùa Dâu Keo (Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh).
Diện tích của chùa Đồng Yên Tử gần 20 m vuông, nặng 70 tấn, dài 4,6m, rộng 3,6m và chiều cao từ cột nền tới mái là 3,35m. Trong đó, mỗi viên ngói nặng khoảng 4 kg, 4 cột chùa mỗi cột nặng 1 tấn.
Quả chuông và khánh đồng nặng trên 250kg.
Chùa có kiến trúc hình khối vuông bốn mái, mái có hình ngói mũi hài, bờ nóc bờ dải không trang trí, hai đầu bờ nóc cùng bốn đầu đao là hình đầu rồng mang phong cách thời Trần.
Phần mái của chùa vươn ra bốn phía tạo thành hiên. Ba mặt của chùa là các ván đồng ghép khít lại với nhau tạo thành bức vách. Phần dưới của bức vách có trang trí dải hoa văn hình lá lật. Mặt trước hiên chùa có hành lang, lan can là các chấn song hình thân trúc.
Hệ thống tượng Phật trong chùa gồm 1 pho tượng Phật Thích Ca và 3 pho tượng Tam Tổ Trúc Lâm. Tượng có kích thước cao trung bình từ 0,45 - 0,87m tọa trên đài sen.
Nhiều du khách đến với chùa đồng chen chân nhau để có thể đặt tay vào chùa lấy may. Vượt hơn 100km từ Hà Nội về chiêm bái đất phật trên đỉnh thiêng Yên Tử, chị Thu Hà - chia sẻ: “Hầu như năm nào cũng vậy, cứ đầu xuân là tôi lại trở về Yên Tử lễ phật. Cũng nghe mọi người truyền tai nhau dùng tiền rồi xoa tay lên chùa Đồng Yên Tử sẽ được may mắn nhưng tôi không làm như vậy. Và để lấy may, tôi chỉ để tay lên chùa và thành tâm xin lộc thôi là cảm thấy hài lòng rồi.”
Trước đây, để lên chùa Đồng chỉ có cách duy nhất là đi bộ, phải vượt qua hàng nghìn bậc đá, đường rừng núi trên quãng đường dài khoảng 6km. Nhưng những năm gần đây, Ban quản lý khu danh thắng Yên Tử đã đưa vào sử dụng cáp treo giúp du khách thập phương dễ dàng chinh phục chùa Đồng. Ngồi trên cáp treo, du khách có thể ngắm nhìn núi non Yên Tử từ trên cao, sau đó tiếp tục đi bộ chinh phục non thiêng Yên Tử.

